/, Πίτκα/Αρωματικά Φυτά

Αρωματικά Φυτά

Γράφει η Εύη Πίτκα.

evi.pitka@agrigate.gr 

 

Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται τα φυτά που περιέχουν αρωματικές ουσίες σε ένα ή περισσότερα τμήματα του φυτού-φύλλα , βλαστό, καρπό , σπέρματα ή ρίζες- Το άρωμα των φυτών αυτών οφείλεται στην παρουσία αιθέριων ελαίων , ένα διαφορετικό από τα συνηθισμένα φυτικό έλαιο. Η χρήση τους τόσο στην καθημερινότητα ως τροφή αλλά και ως θεραπεία σε τυχόν ασθένειες είναι διαδεδομένη από τα αρχαία χρόνια αρχικά από τον πατέρα της ιατρικής Ιπποκράτη και αργότερα από τον Θεόφραστο και Διοσκουρίδη. Την ίδια αξία αναγνώρισαν παγκοσμίως Κινέζοι ,Σουμέριοι και Βαβυλώνιοι λίγο αργότερα.

Η αγάπη για τα φυτά έκανε τα αρωματικά φυτά να εξαπλωθούν σε όλο τον κόσμο .Οι μοναχοί ήταν κατά κύριο λόγο οι καλλιεργητές τους στα μοναστήρια , ενώνοντας παλιές και καινούριες συνταγές θεραπευτικές και μαγειρικής. Με το πέρασμα των χρόνων όμως μειώθηκε η αξία τους , αντικαταστήθηκαν από χημικούς τρόπους αντιμετώπισης ασθενειών μέχρι περίπου πριν από μια δεκαετία . Αρωματο-θεραπεία , βοτανο-θεραπεία ,ανθο-ιαματική θεραπεία και πολλές καινούριες συνταγές μαγειρικής και ποτοποιϊας φέρνουν τα αρωματικά φυτά ξανά στην επιφάνεια και τα κάνουν κυρίαρχα της καθημερινότητας.

Στην οικογένεια των αρωματικών φυτών περιλαμβάνονται τουλάχιστον 5 οικογένειες φυτών – Asteraceae (χαμομήλι), Lamiaceae (βασιλικός), Lauraceae (δάφνη) και Ariaceae (μάραθος)- , 5.000 διαφορετικά είδη με τα 600 από αυτά να έχουν τεράστια φαρμακευτική αξία και περίπου 300 να χρησιμοποιούνται στην –κατά κύριο λόγο –στην ελληνική κουζίνα .Ανάμεσα τους ο μαϊντανός, το σέλινο, το σχοινόπρασσο, η ρίγανη, ο βασιλικός, η μαστίχα Χίου, η τσουκνίδα και εκατοντάδες ακόμη με τα πιο δημοφιλή να αναφέρονται παρακάτω :

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ: Ocimum Basilicum της οικ. Labiatae : είναι τροπικό φυτό , με 60 υποείδη. Φύλλα λεπτά, μακριά, μικρά ή σγουρά αναδύουν άρωμα που θυμίζει λεμόνι, ξύδι κανέλα ή και γαρύφαλλο. Χρησιμοποιείται κατά της δυσκοιλιότητας, αντιεμετικό, για τη καρδιά, για το θάμπωμα των ματιών, για καταρροή, πονοκέφαλο, βοηθάει στην πέψη και γενικά ως ηρεμιστικό για το στομάχι. Στην μαγειρική χρησιμοποιείται ως αρωματικό στις σάλτσες και στα υπόλοιπα φαγητά .

 

 

 

 

ΔΕΝΤΡΟΔΙΛΑΒΟ ή ΑΡΙΣΜΑΤΙ : Rosmarinus officinalis της οικ.Labiatae: αειθαλής θάμνος, εύκολο στην ανάπτυξη του καθ’όλη τη διάρκεια του χρόνου, ορθόκλαδο ή πλαγιόκλαδο χρησιμοποιείται ως τονωτικό, κατά του πονόλαιμου, σπασμολυτικό, βοηθάει στη μείωση της χοληστερίνης, αναζωογονεί τον κουρασμένο οργανισμό, βοηθάει την σεξουαλική λειτουργία. Στην κουζίνα είναι το καλύτερο αρωματικό για ψητό κρέας ή ψάρι.

 

 

 

ΔΥΟΣΜΟΣ ή ΑΒΑΡΣΑΜΟΣ: Mentha spicata της οικ.Labiaceaeθάμνος πολυετής, ανθεκτικός στις αλλαγές του καιρού χρησιμοποιείται κατά της ωτίτιδας, του λόξυγγα, αντιεμετικό και παλιότερα  κατά της χολέρας. Στην κουζίνα ευρέως διαδεδομένο χρησιμοποιείται σχεδόν παντού

 

 

 

 

 

ΜΕΝΤΑ: Mentha piperita της οικ. Labiaceae:  αναφέρεται σαν το φυτό με τις μεγαλύτερες  ευεργετικές ιδιότητες. Δροσιστική δράση, αντισηπτική, κατά της γρίπης, του συναχιού, του πονόλαιμου, χωνευτική, ηρεμιστική και αφροδισιακή. Σαν αρωματικό έλαιο χρησιμοποιείται σε τσίχλες, οδοντόκρεμες, αρωματικό χώρου. Στο φαγητό επίσης ευρέως διαδεδομένη.

 

 

 

ΡΙΓΑΝΗ: Origanun vulgare και Onites της οικ.Labiataeπολυετές, ημιξυλώδεις, τριχωτό φυτό που αναπτύσσεται σε όλα τα κλίματα και θερμοκρασίες. Χρησιμοποιείται ως μικροβιοκτόνο, αρτηριακό , κατά του βήχα  και το αιθέριο έλαιο που παράγεται από αυτό λειτουργεί ως ανασταλτικό του βήχα και της ψώρας-φαγούρας. Στη κουζίνα αποτελεί το πρωταρχικό αρωματικό που θα χρησιμοποιήσει κανείς και συναντάται σε όλα τα είδη κουζίνας.

 

 

 

ΘΥΜΑΡΙ: Coridothymus caritatus της οικ.Labiatae: θαμνώδης φρυγανώδης με όρθιος η διακλαδιζόμενους βλαστούς, ανθεκτικό σε παραθαλάσσιες περιοχές και υψομετρικές βραχώδης. Στην διεθνή αγορά είναι γνωστή ως ισπανική ρίγανη. Χρησιμοποιείται ως αντισηπτικό, σπασμολυτικό, για αναπνευστικά προβλήματα, πονόλαιμο και κατά του άσθματος. Στην κουζίνα το χρησιμοποιούμαι στη μαγειρική, αρτοπαρασκευή, ζαχαροπλαστική, σαν αφέψημα αλλά και το γνωστό σε όλους θυμαρίσιο μέλι.

 

ΔΙΚΤΑΜΟ: Origanum dictamus της οικ.Labiataeπολύτιμο φαρμακευτικό φυτό κατά την αρχαιότητα. Αφιερωμένο στη θεά Άρτεμις γιατί βοηθούσε – όπως και η θεά – τις γυναίκες στον τοκετό. Το ενδημικό αυτό φυτό της Κρήτης συναντάται από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι τα 1600 μ. υψόμετρο και χρησιμοποιείται κατά της χολής, στα πνευμόνια και σαν κατάπλασμα σε πρηξίματα.

 

 

ΑΡΜΑΡΟΡΙΖΑ ή ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΥΣΑ : Pelargonium odoratissimum της οικ. Geraniaceae: πολυετής θάμνος με χνουδωτά έλοβα φύλλα με πολλές σχισμές, συναντάται σε όλα τα εδάφη ακόμη και ξηρικά. Χρησιμοποιείται κατά δερματολογικών παθήσεων, για πεπτικά προβλήματα και σαν ηρεμιστικό. Η χρήση του σε γλυκίσματα πολύτιμη, μιας και προσδίδει μοναδικό άρωμα.

 

 

 

ΜΑΛΟΤΗΡΑΣ ή ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ: Sideritis syriaca της οικ.Labiatae: θάμνος με ημι-ξηλώδης βλαστούς, καλυμμένο με λευκό επίχρισμα σε όλο το μήκος του φυτού. Εμφανίζεται σε υψομετρικές περιοχές 1000-2000  μ . και δρα κατά των παθήσεων του κυκλοφορικού συστήματος, των κρυολογημάτων του βήχα και ως διουρητικό.

 

 

ΛΕΒΑΝΤΑ: Lavantula angustifolia της οικ. Lamiaceae :θάμνος πολυετής με μωβ άνθη και μεγάλη περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο .Με αντισηπτικές και αντιμικροβιακές δράσεις η λεβάντα χρησιμοποιείται σαν φάρμακο ,σαν αρωματικό λόγω του αιθέριου ελαίου που παράγει καθώς και σαν διακοσμητικό χώρου με την ξήρανση των ανθών του .

 

 

Η προετοιμασία του εδάφους πριν την καλλιέργεια των αρωματικών φυτών απαιτεί μόνο απολύμανση του εδάφους –συνήθως ηλιοαπολύμανση-, απομάκρυνση των ζιζανίων και καλή άρδευση. Συνήθως οι καλλιέργειες αρωματικών φυτών στηρίζονται στη βιολογική ανάπτυξη τους χωρίς την χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων .

Η συγκομιδή πρέπει να εφαρμόζεται όταν το φυτό βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη ώστε να χρησιμοποιηθούν στο έπακρο οι ευεργετικές ιδιότητες που κρύβει το κάθε φυτό και να αποσταχθεί όλη η ποσότητα αιθέριου ελαίου που περιέχει .

Η συνεισφορά των αρωματικών φυτών στο περιβάλλον είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς ρυθμίζουν το κλίμα ,διατηρούν την ποιότητα της ατμόσφαιρας και το οξυγόνο στα επιθυμητά επίπεδα, καθαρίζουν το νερό , αφομοιώνουν τα απόβλητα και βοηθούν στον σχηματισμό του εδάφους .

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως η καλλιέργεια των αρωματικών φυτών είναι το ίδιο σημαντική και στην ανθρώπινη υγεία αλλά και στο περιβάλλον .

ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ:

http://nefeli.lib.teicrete.gr/

https://ellas2.wordpress.com/

https://el.wikipedia.org/

By | 2018-11-14T19:11:51+00:00 14 Νοεμβρίου 2018|Categories: Αρθρογραφία, Πίτκα|Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αρωματικά Φυτά

About the Author:

Εύη Πίτκα
Γεννημένη τον Νοέμβριο του 1993 και με καταγωγή από ένα χωριό των Σερρών, ολοκλήρωσε τις σπουδές τις στο τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης Δ.Π.Θ. στην απομακρυσμένη αλλά εξίσου όμορφη Ορεστιάδα τον Ιούνιο του 2016. Ανήσυχο πνεύμα που συνεχώς θέλει κάτι παραπάνω, παρακολούθησε σεμινάρια πάνω στην Αμπελουργία και Οινολογία ΕΚΠΑ ,Marketing Αγροτικών προϊόντων ΕΚΠΑ , σεμινάρια Μυοκτονίας και Απεντομώσεων με σκοπό να μάθει όσα περισσότερα μπορεί γύρω από το επάγγελμα που επέλεξε να ακολουθήσει. Της αρέσει η ενημέρωση και η νέα γνώση γι αυτό αποφάσισε να βοηθήσω όσους θέλουν να ενημερωθούν για τον πρωτογενή τομέα μέσα από την αρθρογραφία. Δυναμική και λίγο αντιδραστική θέτει συνέχεια νέους στόχους και κάνει τα πάντα για να τους πραγματοποιήσει.